Başkalarının hayatını yaşamak !
Eylül 5, 2012 in Kitap
Yaşananlara dışarıdan bakmayı öğrendiğimiz gün, kendi hayatımız bile yabancı olur ya hani… O başkasının hayatıdır, siz aynadaki aksinizle karşılaşana kadar!
2011 yılında Can Yayınları okuruna Adadaki Ev adlı romanıyla selam eden Nilüfer Kuyaş, bu kez 2004 Memet Fuat Deneme Ödül’nü kazanmış deneme kitabı olan Başka Hayatlar ile aramızda… Meslek hayatına gazetecilikle başlayan Kuyaş, 90’lı yılların popüler kültür dergisi E’de bir çok deneme yazdı. Yazarın ilk kitabını da oluşturan bu yazıların her biri kültür-sanat ve edebiyatı sevdirecek türden birer eser.
Nilüfer Kuyaş’ın denemeleri, türünün klişelerinden çok uzak, kolay okunan, akıcı ve yaşayan yazılar…. Cemal Süreya’dan Modigliani’ye, Puşkin’den Joyce’a, Enis Batur’dan Fazıl Say’a, pek çok sanatçının izini sürüyor Kuyaş. Onların hayatlarından anekdotlarla ele aldığı kültürel konuları renklendiriyor. Kimlik sorunu, insan yaşamının edebiyattan, felsefeden ve müzikten gün geçtikçe uzaklaşması; kadın özgürlüğü ve kentlilik, Kuyaş’ın çoğunlukla üzerinde durduğu konular. Yazarın bilgi birikimi, bu birikimin yalınlıkla denemelere yansıması Başka Hayatlar’ı kılıyor.
Edebiyatçılar, sonsuz olasılıklara aık “başka hayatlar”ı hayal eder, okur da o hayallerin içinde kendi aynasını bulur. Nilüfer Kuyaş, edebiyat labirentinin bütün yollarına cesurca girerken okurunu da peşinden sürüklüyor!
Nilüfer Kuyaş
Nilüfer Kuyaş, İstanbul’da doğdu, Robert Koleji’nde okudu. ABD’de felsefe lisansı aldığı Wellesley College’den mezun oldu. Boğaziçi Üniversitesi’nde sosyal psikoloji mastırı yaptı. Londra’da BBC’de radyo program yapımcısı ve sunucu olarak çalıştı. Türkiye’de kısa bir dönem televizyon programı yayınladı. Sabah, Milliyet ve en son Taraf gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. İlk kitabı Başka Hayatlar 2004 yılında Memet Fuat Deneme Ödülü’nü kazandı. İlk romanı Yeni Baştan 2007’de yayımlandı. 2011’de ikinci romanı Ada’daki Ev okurla buluştu.
İnsanoğlu varoluşu ile birlikte “nazara ve kem göze” inanmış ve ondan korunmak için her kültürde bir yöntem geliştirmiş. Folklorik araştırmalarıyla tanınan Berkeley Üniversitesi profesörlerinden Alan Dundes’a göre ise nazarın merkezi Ortadoğu. Sümer’den Mısır’a, Mısır’dan Yunanistan ve Roma’ya geçerek tüm Avrupa’ya yayılmış. Nazar Ortaçağ Avrupa’sında, Orta Asya şaman kültüründe, Antik Mısır uygarlığında, Hindu, Yahudi ve Müslüman folklorunda önemli bir öğe.
Sadece çam odunu kullanılan ocağın ateş yakılan bölümüne kapı deniyor. Ocağın üstündeki,yarım kubbe biçimli kısmına tepe kapağı, boncuk işlendikten sonra soğumaya bırakıldığı bölüme kavara, ocak içerisinde erimiş camın alınması için açılan deliğe pencere adı veriliyor.. Bir ocakta üç ile beş arasında değişen pencere bulunabiliyor. Boncuğun demir çubuk yardımıyla alındığı yere keler-kelerin Keler’de camların eridiği bölüme de tava deniyor. Tavada bir kaç küçük bölüm var ve bunlara renkli camlar yerleştiriliyor. Tava içinde de mavi cam bulunur.
Çaylarımızı yudumluyoruz, Rasim Usta bir yandan da dertli.
Bu sözleri duyduğumuzda; ocağın üzerine dar bir kapının arasından süzülerek inen gün batımı ile birlikte bir hüzün kaplıyor içimizi. Öyle ya Anadolu’nun boncuk merkezi olarak bilinen Görecede bile topu topu 2 ocak kalmış ateşi yanan. Bir o kadarda Kemalpaşa deseniz, binlerce yıllık gelenek Anadolu’da iki elin parmaklarını geçmeyecek sayıda ocakta sürdürülmeye çalışılıyor.
Bu kitaptan uzak durun! Yani; gözünüzü kapatın, korkun, gerçekleri atlayın, böyle de yaşanır ne de olsa. ‘Yaklaşan İsyan’ aşırı sağcı bir televizyoncunun anlamak istemediğini haykırıyor: ”Felaket gelmiyor, çoktan gelmişti zaten. Tarafımızı belirlemek zorunda olduğumuz bu gerçekliğin içinde felaket.”
TÜYAP Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş. ve Türkiye Yayıncılar Birliği işbirliği ile 22-27 Mayıs 2012 tarihleri arasında gerçekleştirilecek Diyarbakır 3. Kitap Fuarı TÜYAP Diyarbakır Fuar ve Kongre Merkezi’nde bu gün kitap severlerle buluştu.
Edebiyatımızda kısa öykü türünü sevenler için yepyeni bir kitap çıktı. Kadir Aydemir “Sonsuz Unutuş” adlı kitabında 38 kısa öyküsüne yer veriyor, okuru benzersiz bir dil ziyafetine davet ediyor…
Aydemir daha önce “Cunda Öyküleri”,“Ekşi Öyküler”,“Bozcaada Öyküleri”,“Olimpos Öyküleri” gibi kitapları hazırlamış, son zamanlarda da oldukça fazla ilgi gören “80’lerde Çocuk Olmak” ve “90’lar Kitabı”nı projelendirip yayımlamıştı.
Yeni öykü kitabı için Aydemir, “Sonsuz Unutuş”u bir bebeği ilk kez kucağıma alır gibi heyecanla, umutla elime aldım. Başkasının kitabıymış gibi okudum onu yollarda. İnsan yazdıklarından uzaklaşır mı? Bazen. İnsan her şeyden uzaklaşabilir. Kitap duygusu garip bir duygudur; sevinç, kan ve gözyaşı birleşir, sayfalarda düşlerşe buluşur. Tarifsiz sancılarla yazılır her öykü. Mutlu olduğunu zannedersin…” diyor ve ekliyor “ Bu kitap 5 yılda ortaya çıktı, 80 sayfalık bir esere dönüştü. İlk öykü kitabım“Aşksız Gölgeler”in baskısı çoktan bitti ama sanırım eylül gibi o da 2′nci baskısıyla yeniden çıkmış olacak.“Aşksız Gölgeler” Almancaya da çevriliyor şu sıra, Binooki Yayınları’nca -sanırım ekimde- Almanya’da yayımlanacak.
Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk’un ”Masumiyet Müzesi” isimli romanından esinlenerek hayata geçirilen ve bu özelliğiyle dünyada ilk olan müze, 28 Nisan’da kapılarını ziyaretçilere açacak.
Beyoğlu’nun Çukurcuma semtindeki müze binasının tanıtımına ilişkin düzenlenen basın toplantısında konuşan yazar Orhan Pamuk, müzenin farklı olduğuna dikkati çekerek, ”Bu müze, yaşanan bir hayatı saptıyor. Kemal ile Füsun’un aşkı ve özel yaşamı var burada” dedi.
Müzenin açılacağı günü 4 yıldır beklediğini, ancak bu günün sürekli ertelendiğini anlatan Pamuk, 1990′ların ortasında romanı yayımladığı gün müzeyi de açmayı düşündüğünü, ancak romanın 2008′de yayımlandığını ve müze açılışının da sonraya kaldığını söyledi.
Müze için Sultanahmet ve Galata gibi yerlerde ev aradığını, ancak orta kesimin yaşadığı Çukurcuma’da karar kıldığını ve 1999′da müzenin kurulduğu binayı aldığını aktaran Pamuk, evi alırken ”Evde hayali bir aile yaşasın, o ailenin kullandığı eşyalar üzerinden hikayemi anlatayım. Sonra bu evi müzeye çevireyim,daha sonra bu aile üzerinden müze kataloğuna benzeyen roman yazayım” şeklinde düşündüğünü ifade etti.
Pamuk, sözlerini şöyle sürdürdü: ”Müzenin belgeselci yanı var. 1970′lerden günümüze kadar İstanbul’un eski otobüs ve sinema biletleri, İstanbul’da yaşamak için gerekli sigorta kartları ve banka defterleri, hepimizin günlük hayatta kullandığı pek çok belge, resimler, fotoğraflar, bu şehirde yaşamak için kullandığımız eşyalar, tuzluğundan meyvesine, giysiden mutfak eşyasına hepsinden var bu müzede. Bu müze yaşanan bir hayatı saptıyor. Kemal ile Füsun’un aşkı ve özel yaşamı var burada. Bu durum da müzeyi daha özel kılıyor. Müzenin mantığı çok basit, romanda 83 bölüm var. Müzede de kurumsal ve mantık olarak 83 vitrin ve kutu var. Müzenin mantığı, eşyayı romandaki bölümlere göre toplamaktır. Eşya, müzenin her yerinden bir şey anlatıyor. Bu müzeyi bitirdikçe romanın anlattığı hikaye ile müzenin hikayesi arasında bir ayrım doğmaya başladı. Ayrı hikayeler anlatmıyor, ancak görsel deneyimle okumak arasındaki fark var. Okumak kelimeleri kafamızın sinemasında resimlendirmek. Kelimelerle kafamızda, hayal gücümüzde film izlemektir. Müze ise kafamızda oluşturduklarımıza benzer bir şey.”
”Romancılığı bırakıp niye bu müzeyle ilgileniyorsun?” diye çok sorulduğunu ifade eden Pamuk, 7-22 yaşları arasında ressam olmak istediğini belirterek, ”Ruhumun derinliklerinde hala bir ölü ressam var. Dışarı çıkıp bir şeyler yapmak istiyor. Ben bu ressama izin verdim, resmetmek, görmekle ilgili düzenlemeler yapmak isteğimin sonucu olarak ortaya çıktı bu müze… Ancak esas sebebi bir roman yazdım bunun müzesi oldu. Dünyada bunun bir benzeri yok. İçimden geldiği gibi yapıyorum” diye konuştu.
Müze binasının 1897 yılında yapıldığına işaret eden Pamuk, binayı bir mimar arkadaşıyla müzeye çevirmeye başladığını, ancak çalışmaların bir süre sonra durduğunu, daha sonra müze mimarı aradığını, Türkiye’de olmadığı için Alman bir müze mimarıyla tanıştığını ve onun ailesiyle beraber Türkiye’den farklı alanlarda birçok sanatçının müzeye çeşitli katkısı olduğunu bildirdi.
Aslında bütün romancıların ressamlıkla, resimle ilgisi olduğunu belirten Pamuk, ”Ruhum, resimle roman arasında ayrılmış. Bu müze bunları birleştirdi” diye konuştu.
Pamuk, şunları kaydetti: ”Müzeyi gezmek ortalama 40 dakika ve aynı anda 70 kişinin gezebileceği kapasitede. Özellikle ilk zamanlarda yoğunluk olacağını düşündüğümüzden insanlar sırada beklemesin diye müzenin internet sitesinde bilet satışı yapacağız. İlerleyen yıllarda müzeye ilgiyi azaltmamak için çeşitli etkinlikler düzenleyip, müzeye eklemeler yapmayı düşüyorum. Füsun ile Kemal’in hayatından daha yer vermediğimiz eserler var. Ayrıca İstanbul’da henüz bir İstanbul Müzesi projesi yok. Her görüşten herkes böyle bir projede olmalı ve İstanbul’un günlük yaşantısının anlatılması. Benimkisi ummanda bir kaşık su gibi. Müzeye, bir küçük İstanbul müzesi dediler aynı zamanda.”
Masumiyet Müzesi
Masumiyet Mağazası’nda müze koleksiyonundan seçilmiş imajların yer aldığı afiş ve kartpostalların yanı sıra Şeylerin Masumiyeti adlı müze kataloğu ve farklı dillerde Orhan Pamuk romanları satılmaktadır. Füsun’un küpesi ve kırık kalp gibi müze koleksiyonun özgün tasarımlarının replikları da sınırlı adette satışa sunulmaktadır. Mağazada kupa, buzdolabı mıknatısı, defter ve kalem gibi diğer hediyelik eşyalar da bulunmaktadır.
Müze, 28 Nisan’da itibaren salı ve pazar saat 10.00–18.00 saatleri arasında, cuma günleri ise saat 20.00′ye kadar ziyarete açık olacak.
Adres:
HAFTANIN YAZARI
Fuarın Onur Konuğu Yaşar Aksoy
1947 yılında İzmir Karşıyaka’da doğdu. İstanbul Teknik Üniversitesi’nden (Y. Kimya Mühendisi-1971) ve Ege Üniversitesi’nden (Y. Endüstri Mühendisi-1976) mezun oldu. Mesleğinin yanı sıra 1965’ten itibaren İstanbul’da Akşam Gazetesi ve Türk Yolu, dergisi, Demokrat İzmir Gazetesi, Yeni Asır gazetesi, Star gazetesi ve halen Hürriyet gazetesinde kültür sanat muhabirliği, kültür sanat yönetmenliği,araştırmacılık ve köşe yazarlı olarak çalıştı. Ege ve İzmir kültürü üzerinde yoğunlaşan kitapları yayınlandı.
Uluslararası İzmir Araştırmaları Merkezi’ni kurarak İzmir’i Fransa, İsrail, Yunanistan ve Amerika Birleşik Devletleri’nde tanıttı.İzmir Tarih Konferansları ve Gezileri’ni bundan 20 yıl önce başlatan Yaşar Aksoy’un yazıları, konferansları, kitapları ve sanat etkinlikleriyle yerel kültüre yaptığı katkılar sebebiyle Karşıyaka’da çocukluğunun geçtiği sokağa ve Asansör’de bir parka ismi verildi.
Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’ne bağlı olarak “Devrim Tarihi” dersleri veren Yaşar Aksoy, 20 yıldır Çeşme Tarihi ve Kültürü’nü araştırıyor ve “Çeşme Arşivi”ni kurma çalışmalarını yürütüyor.
Yaşar Aksoy fuar süresince çeşitli etkinliklerde konuşmacı olarak İzmir Kitap Fuarı’nda olacak.
Hollanda Palonia Dans Grubu Fuarın Konuğu
31. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı’nın Onur Konuğu Hollanda yıl boyunca süren etkinlikler kapsamında İzmir Kitap Fuarı’na da katılıyor. Fuarda Hollanda kültürüne ait kitapların yer alacağı kitapların yanı sıra bir de dans gösterisi gerçekleştirilecek. Geleneksel folklorüne ait dansları sergileyecek Palonia dans grubu 20 Nisan Cuma günü İzmir Kitap Fuarı’nda olacak.
Girişin ücretsiz olduğu 17. İzmir Kitap Fuarı, her gün 11.00-20.00, kapanış günü 22 Nisan 2012 tarihinde ise 11.00-19.00 saatleri arasında ziyaret edilebilir.
Ömrü’nün büyük bir kısmını İstanbul ve İstanbul’un kültür mirasını korumaya adayan ve bir yazısında
‘Kitaplığı her fırsatta zenginleştirmeye çalışıyoruz’
Anadolu Türk Halkı için düğün, kuralları toplum tarafından belirlenerek kesinleştirilmiş kutsal bir törendir. Anadolu Türkleri düğün törenine, Anadolulu eski toplumların her dini törenden önce yaptığı gibi, İslam dininin de bir gereği olan, yıkanarak arınma işlemiyle başlar. Diyarbakır’da nikâhtan sonra gelin ve güvey banyosu yapılır. Elazığ’da ise gelin ve damat evde yakınları tarafından yıkanırlar. Ankara – Nallıhan’ın Sobran Köyünde gelin ve damat düğün öncesi ve sonrasında İbik Kaşı denilen ve kutsal sayılan bir pınardan taşınan su ile yıkanırlar.
Anadolu düğün geleneklerinde Antik Yunan’da olduğu gibi, zifaf sonrası gelin çarşafı sergilenir. Antik Yunan’da zifaf gecesinin sabahı düğün davetlileri gelin ve damadı ziyarete giderlerdi. Epauli adı verilen bu kutlama töreninde düğün hediyeleri ile birlikte güvey evine gelen Ziyaretçilerin gelin ve damadı kutlamak ve onlara hediye vermenin dışında gizli bir amaçları daha vardı. O da gerdek çarşafını görmekti. Herakles ve Hebe’nin evliliklerini konu alan bir vazo resminde tabak taşıyan kadın figürü diğer eliyle Hebe’nin yatağı üzerinde duran ince bir kumaşı, muhtemelen çarşafı almaktadır. İki bölümden oluşan bu sahnenin birinci bölümünde gelin ve damat, iki at tarafından çekilen gelin arabasıyla güvey evine gitmektedir. İkinci bölümde ise, bir epaulia sahnesi resmedilmiştir. Bu son bölümde, sağda yer alan ve elinde kuşak tutan Eros ile ayakta duran üç erkek figürü, solda yer alan kadının elinde tuttuğu üzerinde küçük koyu lekeler bulunan ince bir kumaşa doğru bakmaktadırlar. Brueckner, bu kumaşı gerdek çarşafı ve üzerindeki lekeleri de kan lekesi olarak yorumlamaktadır. Anlaşılan o ki; bu sahnede kutsal bir çifte ait gerdek çarşafı, kutsal birleşmenin gerçekleştiği gecenin ardından gelin ve damadı kutlamaya gelen davetlilere gösterilmektedir. Bugün Yahudi, Müslüman ve Yunan toplumlarında hâlâ geçerli bir gelenek olan gerdek çarşafını sergileme geleneği, antik dönemde özellikle Poleponnesos düğünlerinin vazgeçilmez bir öğesiydi. Antik Yunan dünyasında, gerdek çarşafı, gerdek gecesinin sabahında, davetlilere gösterilir ve bu sırada düğün tanrısı Hymenaios’a şükran duaları edilirdi. Aşağıda verilen Sappho’ya ait şiir bu şükran dualarına güzel bir örnektir.
Ey Hymen! Düğün Tanrısı!
Yazar Hakkında Bilgi
Jacques Attali (1 Kasım 1943 ’de Cezayir) ‘de doğmuş bir Fransız ekonomist, yazar ve siyasetçidir. François Mitterrand’ın danışmanlığını yapmış, bu dönemden sonra ön plana çıkmıştır. Mitterrand’ın Fransa Cumhurbaşkanı seçilmesiyle Élysée Sarayı ’nda Mitterrand’ın makamının hemen yanında bürosu olan bir « özel danışman » sıfatını edinmiştir. Mitterrand için her akşam ekonomi, kültür, siyaset, okuduğu kitapların özeti gibi çok çeşitli konuları bir araya getiren notlar hazırlamaya başlamıştır. G7 zirvelerinin Fransaaçısından organizasyonu, Fransız Devrimi nin 200. yıldönümü kutlamalarının organizasyonu onun sorumluluğu altında gerçekleşmiştir. 1984′de ekibi ile birlikte, yeni teknolojileri geliştirme amaçlı Avrupa Bilimsel Araştırmalar Programı Eureka yı yürürlüğe koymuştur. Mitterrand’ın cumhurbaşkanlığının ikinci yedi yılında özel danışmanlıktan Avrupa Kalkınma Bankası kurucu başkanlığına atanmıştır. 1991-1993 arasındaki başkanlık döneminde Berlin Duvarı ‘nın yıkılmasıyla çehresi değişen Avrupa’nın yeniden inşasına zemin oluşturacak bir finans kurumu ortaya çıkmış, ancak merkez binası için aşırı lüks içeren masraflar yapılması gibi bazı kararları tartışmalara neden olmuştur. Jacques Attali 1993′den yazı hayatına ağırlık vermiş, yeni teknolojiler konusunda uzmanlaşmış bir danışmanlık şirketi kurmuş1998′de mikrofinansman kavramının geliştirilmesi yoluyla yoksullukla mücadele etmeyi hedefleyen ve kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan PlaNet Finance ’ı kurmuştur.
Antalya Kitap Fuarı 16 Şubat 2012 Perşembe günü Cam Piramit’te kapılarını açmaya hazırlanıyor
Yazan:Daniel Qinn
Kategori: Özel Dizi
Vapurla Kadıköy’den Beşiktaş’a geçiyorum.
Öyle bir havası var ki bu yolculukların, sanki bir masal dünyasında hissederim kendimi. O ana kadar düşündüğüm her şey kaybolmuş. Mis gibi deniz kokusu, boğaz havası… Etrafımız, İstanbul hakkında söylenen tüm karamsar sözlerden koruyan bir haleyle çevrili gibi.
Baktığım pencere yağmur damlalarıyla hafif ıslanıyor, deniz kırılan ışıklarıyla şehri sarmak, yumuşatmak, kendi gibi karşılıksız bir hayat kaynağı yapmak istiyor sanki. Gördüğüm her şey, çok geniş bir hayal gücünden çıkmış ve bu mistik hikâyeye yazılmış mükemmel bir tasvir. Bu dünyaya ait olarak, sadece beraber yolculuk ettiğim insanlar kaldı. Ben pencereden kafamı çevirip içeriye baktığım anda, gerçek dünyaya seyahat eden insanlar, daldığım masal dünyasına o kadar ters düşüyorlar ki, soğuğa ve hafif hasta olmama rağmen açık havaya çıkmak istiyorum.
Dışarı çıktığım an, o İstanbul’un en şefkatli, en şifa veren, en sıcacık rüzgârı sarıyor tüm vücudumu. Soğuğu hissetmek bir yana sanki baharda artık nadiren rastladığınız, yepyeni dünyanın kokusu geliyor burnuma. Derin bir nefes çekiyorum ve daha o nefesi verememişken vapur yanaşmaya başlıyor iskeleye. Aceleci insanlar arkamda sıra olmuşlar bile. İskelede, vapurun yanaşmasına yardımcı olan görevlilerin yüzünde, sanki Âlice Harikalar Dünyası’ndan çıkıyormuşuz da “Hoşça kalın, yine bekleriz” dermiş gibi bir ifade ve gözlerinden hemencecik kaybolan bir acıma duygusu var.
Tarih süreci içersinde bazı geleneklerimiz yozlaşmakta, bazıları da çeşitli nedenlerle kaybolmaktadır. Buna karşılık bazı geleneklerimiz ise ilk günkü şevk ve heyecanla sürdürülmektedir. İşte tüm canlılığıyla gerek Şanlıurfa, gerekse il dışındaki Şanlıurfalıların sürdürmekte oldukları geleneklerden biri “Sıra Gecesi” geleneğidir.
Yıllardan beri “Sıra Gecesi” her fırsatta medyanın ilgisini çekmiştir. Sıra gecesinde icra edilen müzik fasılları program yapımcılarının ilgi odağı olmuş ve çeşitli program yapımcıları tarafından çekilerek “Sıra Gecesi” adıyla hemen hemen bütün televizyon kanallarında yayınlanmıştır. “Zügürt Ağa”, “Eşkıya” gibi birçok filmlerde sıra gecesi sahnesine yer verilmiştir.
Bazı televizyon kanallarında “sıra gecesi” adıyla her hafta yayınlanan müzik programları düzenlenmiştir. Birçok gazete ve dergilerde sıra gecesiyle ilgili haber ve makale çıkmıştır. “Urfa Sıra Gecesi”, “Urfa geceleri” adıyla kasetler çıkarılmıştır. Urfa’ya gelen misafirlere ve üst düzey bürokratlara “sıra gecesi” adıyla müzikli eğlence geceleri düzenlenmiştir. Çeşitli kuruluş ve derneklerce Urfa dışında “sıra gecesi” adıyla geceler düzenlenmiştir. Böylece sıra gecesi, Urfa’da yaşayan bir gelenek olma yanında, Şanlıurfa’nın bir simgesi ve kültürünün bir tanıtım gecesi olmuştur.
Sıra gecesi adı altında düzenlenen programların bir kısmında sıra gecesi içindeki sohbet, oyunlar ve müzik gibi bölümler yansıtılmaya çalışılmışsa da, birçoğunda sıra gecesinin sadece müzik faslı bölümü yer almıştır. Bu nedenle de sıra gecesi denildiği zaman, yaygın olarak “müzik gecesi” anlaşılmaktadır. Halbuki müzik, sıra gecesinin sadece bir bölümüdür. Sıra gecesinin müzik yanında çok daha başka fonksiyonları vardır.
edebiyatı okuduktan sonra dört yıl kadar Fransa’da yaşadı, Fransız yazarlardan çeviriler yaptı. 20. yüzyıl Fransız şiiri üstüne önemli bir antoloji hazırladı. İlk kez 1987’de New York Üçlemesi adlı yapıtıyla büyük ilgi gördü. Daha sonra Ay Sarayı, Kehanet Gecesi, Köşeye Kıstırmak, Son Şeyler Ülkesinde, Leviathan, Şans Müziği, Timbuktu, Yanılsamalar Kitabı, Yükseklik Korkusu, Brooklyn Çılgınlıkları, Yazı Odasında Yolculuklar, Karanlıktaki Adam ve Sunset Park adlı romanları, Yalnızlığın Keşfi adlı anı-romanı, Kırmızı Defter adlı öykü kitabı birbirini izledi. Auster, eşi yazar Siri Hustvedt ve iki çocuğuyla birlikte New York, Brooklyn’de oturuyor.
Okuyucuyu Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluş yıllarında yolculuğa çıkaran romanın ilginç karakterleri ve otantik aşk hikayeleri, döneme farklı pencerelerden baktırıyor.
GERÇEK HİKAYEDEN ESİNLENMİŞ
Yazarın, annesinin günlüklerinden, mektuplarından ve takvim yapraklarına tutulmuş notlarından yola çıkarak yazdığı roman, gerçek ve kurguya dayanan olaylar örgüsüyle dikkati çekiyor. Bilkent Üniversitesinde de dersler veren Prof. Dr. Yavuz Oruç, yaptığı açıklamada, “İkinci Peron” romanının aralıkta ABD’de Türkçe basıldığını belirtti.
Her ne kadar insanların çoğu gölgeleri hakikat olarak kabullenmek suretiyle hayatının büyük kısmını cehaletin karanlığında geçirseler de kendileri için daha iyi olana talip olan diğer bazıları, Eflâtun’unDevlet’inin ilk bölümünün sonunda sözünü ettiği gardiyanlar gibi, amaçlarına şu veya bu şekilde ulaşırlar. Eflâtun, insanoğlunun iyiye duyduğu arzuyu ve buna ulaşma yolunu, Şölen’de (Sempozyum) irdeler. İzleyen diyalogda Sokrat’ın bazı arkadaşları sırayla aşkı tarif etmeye çalışırlar. Biri, olabilecek en yüce güdü, bir diğeri ise birbiriyle uyumsuz ve rahatsızlık verecek kadar natamam/güdük varlıklar arasında ahenk tesis etmenin bir tür fizyolojik veya mekanik yolu olarak tanımlar. Üçüncüsü, Agathon, konuyu, adı Aşk olan bir tanrı olarak ele almayı seçer ve bu kutsal varlığı insandaki iyinin, genç ve adil kaynağı olarak tarif eder. Sokrat, genç dostu Agathon’u bir ayna gibi kullanarak Aşk’ın kendi tanımını yapmaya koyulur.
Şölen (Sempozyum)*
Eflâtun
“Dostum Agathon, gerçekten de güzel bir başlangıç yaptın konuşmana. Sevgi’yi övmeye başlamadan önce, onun kim olduğunu ve neler yaptığını söylemek, çok yerinde bir seçimdi, ben de kabul ediyorum. Ama eğer onu bu kadar iyi biliyorsan, şu sorumu yanıtla: Sevgi, kendisinden başka bir şeyin sevgisi midir, yoksa hiçbir şeyin sevgisi değil midir? Sorun, onun bir anneden mi, yoksa bir babadan mı doğan bir sevgi olduğu değil -ki bu soru gerçekten de saçma olurdu- ama sorumu bir baba için de düşünebilirsin: Baba, bir şeyin babası mıdır, yoksa hiçbir şeyin babası değil midir? Beni doğru cevaplamak için, bir babanın baba olması için, ondan olan bir kız ya da oğul bulunması gerektiğini söylemek zorundasın, haksız mıyım?”
“Elbette haklısın,” der Agathon.
“Anne için de aynı şeyleri söylemez miydin?”
“Söylerdim.”
“Pekâlâ, şimdi söyleyeceklerimle birlikte, daha iyi anlayacaksın bunu. Bir Kardeş, ona kardeş diyebilmemiz için birilerinin kardeşi olmak zorunda değil midir?”
“Tabii.”
“Hatta bir erkek ya da kız kardeş.”
“Evet, öyle.”
“Şimdi de Sevgi için düşün aynı sorumu: O bir şeyin sevgisi midir, yoksa değil midir?”
“Bir şeyin sevgisi olmalıdır elbette.”
“O zaman aklında tut bunu: Sevgi, bir şeyin sevgisidir. Ve şimdi şunu yanıtla: Sevgi, sevgisi olduğu şeyi arzular mı, arzulamaz mı?”
“Elbette arzular.”
“Bu arzuladığı şey, onun sahip olduğu bir şey midir, yoksa değil midir?”
“Galiba değildir, en azından öyle olmaması gerekir.”
“Galiba diyecek yerde, arzulamanın ne olduğunu düşün. O, bizde olanı mı istemektir, yoksa bizde olmayanı mı? Bizde olanı arzular mıyız yoksa arzulamaz mıyız? Bu beni ne kadar etkiliyor, anlatamam Agathon. Sen ne düşünüyorsun?”
“Ben de senin gibi düşünüyorum Sokrat.”
“Güzel. Boyu gerçekten de uzun olan biri, boyunun uzun olmasını ister mi? Yahut güçlü olan bir kimse, güçlü olmayı arzular mı?”
“Üzerinde anlaşmış olduğumuz fikre göre, bu imkânsız.”
“Evet, çünkü hiç kimse, sahip olduğu şeylere ihtiyaç duymaz.”
“Doğru.”
“Ama, belki güçlü olan bir adam, güçlü olmayı arzulayabilir. Hızlı olan hızlı olmayı veya sağlıklı olan da sağlıklı olmayı. Bu durumda, insanların gerçekten de kendilerinde olanı arzuladıklarını düşünebilirsin – bir hataya düşmeyelim diye bu konuyu açtım. Fakat onların bu arzularını bir kenara bırakırsak Agathon, görürüz ki onlar her ne olmak istiyorlarsa, şu anda odurlar. Ama bir kişi, ‘Ben sağlıklıyım ama sağlıklı olmak istiyorum’ veya ‘Ben zenginim ve zengin olmak istiyorum’ derse, yani ‘Şu anda nelere sahipsem, onları arzuluyorum’ derse, ben de ona şu yanıtı veririm: Sen sağlığı da zenginliği de bugün için değil, geleceğin için arzu ediyorsun, çünkü bugün iste ya da isteme, onlar zaten sende var. O, ‘Şu anda nelere sahipsem, onları arzuluyorum’ derken, şunu söylemek istemiyor mu: Şimdi sahip olduğum şeylerin gelecekte de bana ait olmalarını arzuluyorum. Bu adam haklı değil midir sence?”
“Haklıdır,” diye yanıtlar Agathon.
“Bu güzelliklere ve servete gelecekte de sahip olmayı istemek, sahip olmadığımız bir şeyi arzulamak değil midir?”
“Evet, doğru.”
“Öyleyse, bu adam da tıpkı arzu eden ötekiler gibi, henüz sahip olmadığı bir şeyi istiyor. Arzu ve sevginin peşine düştüğü şeyler, erişemediğimiz, ihtiyacını hissettiğimiz şeyler değil midir?”
“Evet, onlardır.”
“O zaman fikir birliğine vardığımız konulara bir bakalım: İlki, sevginin bir şeyin sevgisi olup olmadığı; ikincisi ise onun henüz sahip olmadıklarımızın sevgisi olup olmadığı.”
“Evet.”
“Şimdi, eğer kabul ediyorsan, sana kendi sözlerini hatırlatayım. Sanırım, şöyle dedin: Güzellik sevgisidir tanrıları bir arada tutan, çirkinlik sevgisi diye bir şey olamaz”
“Evet, tam olarak.”
“Gerçekten de söylenecek bir sözdü dostum. Ama bir düşün; eğer dediğin gibi olsaydı, Sevgi’nin de sevgiyi arzulayan ve ona ulaşmaya çalışan bir tanrı olduğunu kabul etmek zorunda değil miydik?”
“Evet.”
“O zaman Sevgi, güzelliğe sahip değildir.”
“Gerekli bir kabul,” dedi Agathon.
“Pekiyi, insan güzellikten yoksun ve onun peşinde olan bir şeye güzel diyebilir mi?”
“Tabii ki diyemez.”
“Ya sen? Hâlâ Sevgi’nin güzel olduğunu düşünüyor musun?”
Bunun üzerine Agathon şöyle der:
“Öyle görünüyor ki, Sokrat, az önce konuşurken, ne hakkında konuştuğumu tam olarak bilmiyormuşum.”
“Olsun, Agathon, güzel bir konuşmaydı yine de. Şimdi bir şey daha soracağım. İyi şeylerin, aynı zamanda güzel olduklarını düşünmez misin?”
“Düşünürüm.”
“Öyleyse, Sevgi iyiliğe de sahip değildir, çünkü güzellikten yoksun biri iyilikten de yoksun olur.”
“Sana gücüm yetmiyor Sokrat, nasıl diyorsan öyle olsun.”
“Ama sevgili Agathon, asıl senin güç yetiremediğindir doğru olan. Yoksa Sokrat’ı yenmek hiç de zor değil. Şimdilik seni kendi haline bırakacağım ve bir zamanlar Diotima adındaki Mantinealı
Ali Tarık Özbilge
Ayşe Mine Postacı
Başak Türkekul Özcan
Ferid Mithat Atasev
Konuk Yazarlar
Müge Güngör
Oğuz Akdeniz
Ömer Faruk Şerifoğlu
Yasemin Widmark